Banking

Bức tranh tổng thể hệ thống thanh toán: bán lẻ (retail) vs bán buôn (wholesale), clearing vs settlement, RTGS vs net settlement, vai trò tiền ngân hàng trung ương, và vòng đời một lệnh thanh toán.

ISO 20022 là chuẩn message đang thay thế SWIFT MT: vì sao ra đời, cấu trúc XML theo domain (pain/pacs/camt), so sánh MT vs MX, dữ liệu giàu (structured remittance, LEI), và lộ trình migration.

Cách tiền đi qua biên giới: mạng SWIFT & mã BIC, ngân hàng đại lý (correspondent banking), tài khoản nostro/vostro, MT103/MT202 & cover payment, và SWIFT gpi để tăng tốc/minh bạch.

Hạ tầng thanh toán trong một quốc gia: hệ thống RTGS cho giá trị cao (settlement từng lệnh qua NHTW) và hệ thống bù trừ tự động (ACH) cho giá trị thấp theo lô; giờ cut-off, phiên quyết toán, và bối cảnh Việt Nam (IBPS/Citad, NAPAS).

Làn sóng thanh toán 24/7 tức thời: đặc điểm instant payment (real-time, always-on, xác nhận ngay), NAPAS 247 ở Việt Nam, chuẩn QR (EMVCo, VietQR), request-to-pay, và thách thức vận hành/rủi ro.

Đảm bảo mọi đồng tiền khớp sổ: đối soát nostro/vostro, đối soát với clearing house/scheme, settlement finality & netting, position keeping, xử lý sai lệch (break) và vòng đời đối soát cuối ngày.

Kiểm soát rủi ro trong dòng tiền: sàng lọc cấm vận (sanctions/OFAC/PEP) và AML trên message thanh toán, phát hiện gian lận thời gian thực (bao gồm APP fraud), bảo mật hạ tầng SWIFT CSP, và cân bằng false positive vs bỏ lọt.

Khai thác dữ liệu thanh toán: mô hình dữ liệu giao dịch, các KPI vận hành (STP rate, throughput, tỷ lệ lỗi/return, thời gian settle), phân tích đối soát, và ví dụ SQL chạy được trên sandbox.