SQL

PostgreSQL là gì và mạnh ở đâu, kiến trúc tiến trình (postmaster, backend mỗi kết nối, background workers), bộ nhớ (shared_buffers, WAL), vòng đời một truy vấn, và tổng quan MVCC — nền tảng để hiểu các bài sau.

Điều khiến PostgreSQL khác biệt: kho kiểu dữ liệu giàu có — numeric/text chuẩn, mảng (array), range/multirange, UUID, ENUM, network (inet/cidr), timestamp có/không timezone, và cách tạo domain/custom type; kèm ép kiểu (cast).

PostgreSQL vừa là RDBMS vừa là document store: khác biệt json vs jsonb, các toán tử truy cập (->, ->>, #>, @>, ?), jsonpath, hàm dựng/biến đổi JSONB, đánh index GIN, và khi nào nên dùng JSONB thay cho cột quan hệ.

Các tính năng SQL mạnh của PostgreSQL: CTE và recursive CTE, window functions, LATERAL join, GROUPING SETS/ROLLUP/CUBE, DISTINCT ON, UPSERT (INSERT ... ON CONFLICT), RETURNING và generate_series.

Đưa logic vào trong CSDL: viết function và procedure bằng PL/pgSQL (biến, điều khiển luồng, vòng lặp, xử lý ngoại lệ), sự khác nhau function vs procedure, trigger & trigger function, và khi nào NÊN/KHÔNG NÊN đặt logic ở tầng DB.

Sức mạnh lớn nhất của PostgreSQL là khả năng cắm thêm: CREATE EXTENSION và các extension quan trọng — pg_stat_statements, pgvector (AI/embeddings), PostGIS, pg_trgm, postgres_fdw, TimescaleDB, Citus, pg_partman, uuid-ossp/pgcrypto.

Tìm kiếm văn bản ngay trong Postgres: tsvector/tsquery, toán tử @@, xếp hạng ts_rank, index GIN, dictionary/cấu hình ngôn ngữ, tìm kiếm mờ với pg_trgm, và so sánh khi nào đủ dùng vs cần Elasticsearch.

Cách PostgreSQL cho nhiều giao dịch chạy song song mà vẫn nhất quán: MVCC và version dòng (xmin/xmax), ba mức cách ly (Read Committed, Repeatable Read, Serializable/SSI), các hiện tượng bất thường, khóa dòng (FOR UPDATE, SKIP LOCKED) và advisory lock.